Chiến lược kinh doanh là gì? Các loại chiến lược kinh doanh phổ biến nhất hiện nay
Chiến lược kinh doanh là một kế hoạch tổng thể, dài hạn của doanh nghiệp nhằm điều khiển các hoạt động để đạt được mục tiêu đề ra. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về các chiến lược kinh doanh phổ biến hiện nay, từ chiến lược thông dụng, chiến lược doanh nghiệp và cạnh tranh, đến chiến lược tăng trưởng tập trung, phát triển hội nhập và đa dạng hóa. Cùng tìm hiểu nhé!
MỤC LỤC BÀI VIẾT
ToggleChiến lược kinh doanh là gì?
Chiến lược kinh doanh là một kế hoạch tổng thể, dài hạn của một doanh nghiệp nhằm điều khiển các hoạt động kinh doanh để đạt được các mục tiêu đặt ra. Về cơ bản, chiến lược kinh doanh giống như một bản phác thảo dài hạn về đích đến của một tổ chức, bao gồm các quyết định chiến lược và chiến thuật mà doanh nghiệp phải thực hiện nhằm đạt được mục tiêu dài hạn.

Chiến lược kinh doanh này sẽ hoạt động như một khuôn khổ để quản lý các hoạt động. Nó giúp các bộ phận/phòng ban trong doanh nghiệp phối hợp làm việc cùng nhau, đảm bảo tất cả các quyết định đều hỗ trợ định hướng chung của tổ chức. Đây là điều kiện để doanh nghiệp tăng cường lợi thế cạnh tranh trên thị trường, mang lại hiệu suất kinh doanh tối ưu nhất.
Các chiến lược kinh doanh phổ biến nhất hiện nay
1. Chiến lược thông dụng
Chiến lược thông dụng liên quan tới cách một mục tiêu cụ thể được đạt như thế nào. Do đó, loại hình chiến lược này quan tâm nhiều đến mối quan hệ giữa mục đích và phương tiện thực hiện, giữa kết quả và nguồn tài nguyên phải sử dụng.
Chiến lược (Strategy) hay Chiến thuật (Tactics) đều liên quan đến việc đưa ra các hành động cần thiết nhằm đạt được các mục tiêu cụ thể. Hầu hết, chiến lược liên quan đến cách thức bạn triển khai và phân bổ các tài nguyên theo ý muốn, trong khi chiến thuật liên quan đến cách bạn sử dụng chúng.
Chiến lược và chiến thuật là những thuật ngữ được hình thành từ trong quân đội. Tuy vậy, trong kinh doanh, đó là nền tảng cơ bản của bất cứ một sự thành công nào.
Xem thêm: Văn hoá doanh nghiệp là gì? 7 bước xây dựng văn hóa doanh nghiệp bài bản
2. Chiến lược doanh nghiệp và chiến lược cạnh tranh
- Chiến lược doanh nghiệp sẽ xác định doanh nghiệp đó hoạt động tại phân khúc thị trường nào, mô hình kinh doanh ra sao.
- Chiến lược cạnh tranh sẽ xác định các giá trị cốt lõi được sử dụng để cạnh tranh.
Chiến lược doanh nghiệp thông thường sẽ quyết định các vấn đề liên quan tới tầm nhìn và chiến lược của doanh nghiệp, nói với khách hàng rằng họ làm gì, tại sao lại tồn tại, và trở thành gì trong tương lai.
Chiến lược cạnh tranh là tổng hòa về khả năng, điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp khi đem so sánh với đối thủ trực tiếp cùng ngành.
Theo Michael Porter – giáo sư của trường đại học Harvard, chiến lược cạnh tranh được tác động bởi 5 yếu tố chính:
- Mối đe dọa từ đối thủ mới tham gia thị trường.
- Mối đe dọa từ các sản phẩm hoặc dịch vụ thay thế.
- Sức mạnh của nhà cung cấp.
- Sức mạnh của người mua hàng.
- Sự tranh giành giữa các doanh nghiệp đang tồn tại.
Ông cũng nhấn mạnh rằng, để giải quyết 5 yếu tố trên, chiến lược cạnh tranh cần sở hữu: (1) sự tập trung, (2) sự khác biệt, và (3) đội ngũ lãnh đạo.

Xem thêm: Truyền thông thương hiệu là gì? Cách thức tạo chiến lược truyền thông thương hiệu hiệu quả
3. Chiến lược tăng trưởng tập trung
Là chiến lược tập trung mọi nỗ lực và cơ hội để phát triển các sản phẩm hiện có trên những thị trường hiện có bằng cách tăng cường chuyên môn hoá, phát triển thị phần và gia tăng doanh số, lợi nhuận.
Chiến lược tăng trưởng tập trung được triển khai theo 3 hướng chiến lược cụ thể sau:
3.1 Chiến lược thâm nhập thị trường:
Không làm thay đổi bất kỳ yếu tố cấu thành nào, mà chỉ nhằm tăng thị phần của các sản phẩm, dịch vụ hiện có trên thị trường hiện có bằng những nỗ lực tiếp thị mạnh mẽ và hiệu quả hơn.
Biện pháp áp dụng:
- Tăng số nhân viên bán hàng.
- Tăng cường các hoạt động quảng cáo.
- Đẩy mạnh các hoạt động khuyến mãi.
Mục đích:
- Tăng số lượng hàng hóa mỗi lần mua.
- Sử dụng hàng nhiều hơn và thường xuyên hơn với sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp.
Điều kiện áp dụng:
- Nhu cầu thị trường vẫn còn tăng, chưa bão hoà.
- Tốc độ tăng dân số nhanh hơn tốc độ tăng chi phí marketing.
- Có thể tiết kiệm chi phí do tăng quy mô và chuyên môn hoá để tạo ưu thế cạnh tranh.
- Thị phần của các đối thủ cạnh tranh đang giảm sút.
3.2. Chiến lược phát triển thị trường:
Là chiến lược tìm kiếm sự tăng trưởng bằng cách mở rộng sự tham gia của các sản phẩm hiện có vào những khu vực thị trường, khách hàng mới.
Mục đích:
- Tìm kiếm cơ hội mở rộng thị trường.
- Tiếp tục gia tăng quy mô sản xuất.
- Thu hút những khách hàng sử dụng mới.
Điều kiện vận dụng:
- Doanh nghiệp có hệ thống kênh phân phối năng động hiệu quả.
- Có nhiều khả năng thâm nhập thị trường mới (vốn, nhân lực).
- Khách hàng đang có sự chuyển hướng sở thích và đánh giá.
- Doanh nghiệp vẫn còn thừa năng lực sản xuất.

3.3. Chiến lược phát triển sản phẩm:
Là chiến lược tăng trưởng trên cơ sở phát triển các sản phẩm mới, cải tiến các sản phẩm hiện có để khai thác mạnh mẽ và hiệu quả hơn thị trường hiện có của doanh nghiệp. Nó đòi hỏi phải có những chi phí thỏa đáng cho hoạt động nghiên cứu và phát triển sản phẩm.
Mục đích:
- Củng cố và giữ vững thị trường truyền thống.
- Tạo lập cơ cấu chủng loại sản phẩm thích hợp, có khả năng cạnh tranh thị trường.
- Đổi mới cơ cấu khách hàng và thị trường.
Điều kiện áp dụng:
- Doanh nghiệp có khả năng mạnh về nghiên cứu và phát triển.
- Sản phẩm có chu kỳ ngắn, tốc độ đổi mới công nghệ cao.
- Đối thủ cạnh tranh có sự chuyển hướng đầu tư hoặc kinh doanh lĩnh vực mới.
Tóm lại, lợi thế của chiến lược tăng trưởng tập trung cho phép doanh nghiệp tập hợp mọi nguồn lực của mình vào các hoạt động sở trường và truyền thống để tập trung khai thác các điểm mạnh, phát triển quy mô kinh doanh trên cơ sở ưu tiên chuyên môn hoá sản xuất và đổi mới công nghệ sản phẩm, dịch vụ.
Có thể bạn quan tâm: Truyền thông marketing là gì? Cách xây dựng chiến lược truyền thông hiệu quả
4. Chiến Lược Phát Triển Hội Nhập
Là chiến lược phát triển doanh nghiệp trên cơ sở thiết lập và mở rộng mối quan hệ liên kết với các trung gian và đối thủ cạnh tranh trong một số lĩnh vực nhất định.
Phát triển hội nhập thường được triển khai theo 3 hướng cụ thể sau:
3.1 Chiến lược hội nhập phía trên (ngược chiều/ về phía sau):
Là chiến lược tìm kiếm sự tăng trưởng bằng cách tăng quyền sở hữu thâm nhập và thu hút những người cung cấp (các yếu tố đầu vào của doanh nghiệp) để cải thiện doanh số, lợi nhuận hoặc kiểm soát thị trường cung ứng nguyên vật liệu.
Điều kiện áp dụng:
- Áp lực của các nhà cung ứng còn quá cao.
- Ngành kinh doanh có yêu cầu phát triển công nghệ cao, chu kỳ đổi mới ngắn.
- Doanh nghiệp có đủ tiềm lực để mở rộng thêm các hoạt động kinh doanh một cách đa dạng trên nhiều chức năng khác nhau.
- Doanh nghiệp có yêu cầu đặc thù về nguyên liệu để sản xuất những sản phẩm riêng độc đáo.
3.2 Chiến lược hội nhập phía dưới:
Là chiến lược tìm kiếm sự tăng trưởng trên cơ sở thâm nhập và thu hút những trung gian phân phối và tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp (yếu tố đầu ra). Nhượng quyền thương mại là một phương pháp hiệu quả giúp thực hiện thành công chiến lược này.
Điều kiện áp dụng:
- Hệ thống phân phối hiện tại chưa hợp lý và hiệu quả.
- Các trung gian phân phối có ưu thế và có mức lợi nhuận biên tế quá cao.
- Sự cạnh tranh trong tiêu thụ giữa các đối thủ khá gay gắt.
- Doanh nghiệp có nhiều tiềm lực để mở rộng chức năng và hoạt động của mình trên thị trường.
Có thể bạn quan tâm: Đại sứ thương hiệu là gì? Vai trò và công việc của đại sứ đối với doanh nghiệp
3.3 Chiến lược hội nhập ngang:
Là chiến lược nhằm tăng quyền sở hữu hoặc sự kiểm soát của công ty đối với các đối thủ cạnh tranh nhằm phân chia thị phần và kiểm soát thị trường kinh doanh.
Hiện nay, một trong những khuynh hướng nổi bật trong quản trị chiến lược là sử dụng hội nhập ngang như một chiến lược tăng trưởng. Sự hợp nhất, mua lại và chiếm quyền kiểm soát đối thủ cạnh tranh cho phép tăng quy mô, tăng trao đổi các nguồn tài nguyên và năng lực, dẫn đến tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh.
Điều kiện áp dụng:
- Nhu cầu thị trường ổn định, ít đột biến.
- Quy mô thị trường đủ lớn và chưa bão hoà.
- Doanh nghiệp có tiềm lực về tài chính và thị trường.
5. Chiến Lược Phát Triển Đa Dạng Hóa
Là chiến lược tăng trưởng dựa trên sự thay đổi một cách cơ bản về công nghệ sản xuất và thị trường tiêu thụ nhằm tạo ra các cặp sản phẩm – thị trường mới trên cơ sở liên quan hoặc không liên quan với các cặp sản phẩm – thị trường hiện có của doanh nghiệp.
Thường được triển khai theo 3 hướng cụ thể sau:
5.1 Chiến lược đa dạng hóa đồng tâm:
Là chiến lược phát triển trên cơ sở đầu tư vào các sản phẩm, dịch vụ mới nhưng có liên quan chặt chẽ với sản phẩm, dịch vụ hiện tại về công nghệ sản xuất, kỹ thuật marketing hay hệ thống quản trị.
Mục đích:
- Tạo ra sự đa dạng hoá sản phẩm và dịch vụ để tăng khả năng cạnh tranh.
- Tận dụng triệt để các tiềm lực và ưu thế hiện có của doanh nghiệp.
- Tận dụng các kênh phân phối hiện tại để tiêu thụ sản phẩm mới.
Điều kiện vận dụng:
- Doanh nghiệp có đội ngũ nghiên cứu và phát triển mạnh.
- Quy trình sản xuất công nghệ có thể phát triển sản phẩm mới.
- Sản phẩm hiện tại đang ở giai đoạn bão hoà.

Có thể bạn quan tâm: Chân dung khách hàng mục tiêu là gì? Cách xác định chân dung khách hàng mục tiêu
5.2 Chiến lược đa dạng hóa ngang:
Là chiến lược phát triển dựa trên sự đầu tư vào các sản phẩm, dịch vụ mới hoàn toàn khác biệt với sản phẩm hiện tại, nhưng có cùng lĩnh vực kinh doanh, nhằm tận dụng các kênh phân phối hiện có và sự quen thuộc của người tiêu dùng.
Mục đích:
- Đa dạng hoá sản phẩm, tạo ra những sản phẩm mới có sức cạnh tranh trên thị trường.
- Sử dụng triệt để năng lực phân phối hiện có.
- Tăng cường khả năng chiếm lĩnh thị trường mới.
Điều kiện áp dụng:
- Doanh nghiệp có khả năng nghiên cứu và phát triển mạnh.
- Hệ thống kênh phân phối đã ổn định và hiệu quả.
- Thị trường sản phẩm hiện tại đang ở giai đoạn bão hoà.
5.3 Chiến lược đa dạng hóa hỗn hợp:
Là chiến lược phát triển dựa trên sự đầu tư vào các sản phẩm mới khác biệt hoàn toàn với sản phẩm hiện tại, với mục đích đổi mới toàn diện trong các khía cạnh từ sản xuất đến marketing, quản lý và tổ chức.
Mục đích:
- Đổi mới và phát triển toàn diện doanh nghiệp.
- Tạo ra các sản phẩm có sức cạnh tranh mới.
- Tận dụng mọi tiềm lực và khả năng sáng tạo của doanh nghiệp.
Điều kiện áp dụng:
- Doanh nghiệp có khả năng tài chính mạnh.
- Đội ngũ nhân viên có khả năng sáng tạo và đổi mới.
- Thị trường và sản phẩm hiện tại đang bão hoà.
Có thể bạn quan tâm: Tư vấn chiến lược Marketing là gì? 7 bước tư vấn chiến lược hiệu quả
Kết Luận
Chiến lược kinh doanh là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp định hướng, quản lý và điều phối các hoạt động nhằm đạt được mục tiêu dài hạn. Các chiến lược phổ biến hiện nay như chiến lược thông dụng, chiến lược doanh nghiệp và cạnh tranh, chiến lược tăng trưởng tập trung, phát triển hội nhập, và đa dạng hóa đều đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao lợi thế cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Việc lựa chọn và áp dụng chiến lược phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa các nguồn lực, nắm bắt cơ hội và vượt qua thách thức để đạt được sự phát triển bền vững.